Matteus 5:1-12

Wie na geluk soek, sal dit nooit vind nie



Broers en susters in onse Here Jesus Christus:
Geluk het baie name: vrolikheid, opgewektheid, opwinding, ervaring, ekstase, vrede, plesier of vervulling. Noem maar op. Verder is dit wat elkeen van ons reken geluk sou wees, ook nie dieselfde nie. Bloot omdat elkeen van ons se lewensomstandighede en lewensmoontlikhede verskil. Ek noem vinnig ‘n paar voorbeelde:

  • die sportman se geluk is te vinde in sukses op die sportveld, nie agter ‘n klavier of met ‘n verfkwas in die hand nie;
  • die letterkundige se geluk lê in die tevrede afhandel van ‘n pragtige kortverhaal of gedig, nie in hoe mooi sy of haar tuin lyk nie;
  • hulle wat uit ‘n gebroke huis met ‘n ongelukkige kinderlewe van verniel en vernedering kom, sal geluk soek in ‘n liefdevolle en rustige huis waar ervarings soos aanvaarding en erkenning teenwoordig is; en
  • hulle wat wel uit so ‘n huis kom sal weer geluk soek in iets totaal anders.

Daarom: geluk het nie alleen baie name nie, dit beteken ook vir verskillende mense verskillende dinge.

Een saak, broers en susters, het alle mense egter in gemeen: almal wil gelukkig wees, almal van ons wil geluk ervaar. ‘n Soeke wat miskien, naas die sonde, die gemeenskaplikheid van ons almal se menswees die beste uitdruk: almal soek na geluk. Ons hoor tog nooit, broers en susters, dat iemand sê: ek wens so ek kan ongelukkig wees nie!

Oor hierdie soeke na geluk het ‘n bekende filosoof, Satre, op ‘n keer die volgende opmerking gemaak waarvan ons — as gelowiges — gerus maar kennis van kan neem. Hy het gesê dat mense, in hulle soeke na geluk, gewoonlik deur een van twee rampe getref word. Die eerste ramp is dat mense na geluk soek, en dit net nie kan vind nie. Dit bly jou eenvoudig ontwyk. Dit bly altyd net buite bereik. Jy het bepaalde ideale, jy droom bepaalde drome, maar dit realiseer nie. Geluk klop eenvoudig net nooit aan die voordeur, en die deur van die hart, nie.

Daar is egter ‘n tweede ramp, het Satre gesê, wat mense wat na geluk soek kan tref, wat nog erger is. Jy droom bepaalde drome, jy het bepaalde ideale, jy wil sekere dinge in jou lewe bereik, jy werk hard daarvoor (op eerbare maniere), sit alles in (met groot verantwoordelikheid), en die oomblik wat jou drome waar word, jou ideale bereik is, besef jy met ‘n skok: ek is nog steeds nie gelukkig nie.

Ja, die dinge wat ek geglo het my gelukkig sou maak, wat my daardie ervaring van tevredenheid sou gee, doen dit toe nie. Die prentjie wat ek in my kop gehad het, waaroor ek al so lank droom, is hier by my. Ek leef in dit. Ek kan letterlik aan dit vat. Maar die geluk is nie daar nie. En watter teleurstelling, watter antiklimaks, watter ramp is dit nie!

En kom ons wees maar eerlik, broers en susters. Het dit nie al met almal van ons gebeur nie? Sal ek darem nie gelukkig wees as ek eers klaar gestudeer is, my eie huis het, hierdie of daardie saak afgehandel het, of hierdie of daardie prestasie bereik het nie? Net om te ervaar: ja, dit het toe gebeur, maar waar is daardie gevoel van geluk dan wat ek gereken het deel van die proses sou wees?

Nou wil ek nie vanoggend, beweer, broers en susters, dat niemand van ons gelukkig is nie. Dit sou eenvoudig naïef wees. Dalk is baie van ons hier baie gelukkig. Maar selfs dan, broers en susters, as dit wel so is, dink ek tog moet ‘n mens aan jouself ‘n paar vrae oor jou ervaring van geluk vra. Vrae wat insny, krap en grou tot by dit wat ons as die bron van die geluk sou kon beskryf. Met ander woorde, wat sou ons reken is die bron van ons geluk? Is dit nie dalk:

  • maar net ‘n natuurlike gevoel van optimisme nie? Met ander woorde, al beleef ek nie nou geluk nie, ek glo tog dat dit eendag wel so sal wees. Want ‘n mens moet tog iewers geluk in die lewe vind. Ek moet dit maar nog net vind;
  • lê ons gevoel van geluk nie dalk ook in die feit dat ons tog materieel nie so sleg daaraan toe is nie? Goed, ons kan nou nie alles koop wat ons wil nie, maar tog dit wat nodig is, en selfs ‘n bietjie meer. Met die gedagte/ besef: so baie is baie slegter daaraan toe, so eintlik is ek baie gelukkig;
  • of dalk lê ons geluk in die feit dat ons tog voel dat ons alles in ons lewens tog in ‘n mate onder beheer het. Goed, alles is nie reg nie, maar alles is darem onder beheer. En ek gaan ook nie toelaat dat ek beheer verloor nie. So daarom laat ek my nie toe om oor die negatiewe dinge in die lewe te dink nie, ek wens dit liewers weg. Daardie dinge moet maar vir hulleself sorg.

Wat, broers en susters, sê God se Woord vir ons hieroor? Watter uitspraak maak die Woord van God oor ons soeke na geluk? Die Bybel sê vir ons iets verrassends, iets bevrydend, ja, iets vreemds, oor soeke na geluk: as ons dit soek, sal ons dit nooit vind nie. Kom ek stel dit sterker: as ons doelbewus, met plan, met inset, na geluk en vreugde gaan soek, sal ons dit nooit vind nie. Hoekom nie? Want geluk, leer die Bybel ons, is altyd ‘n byproduk, dit kom as byvoordeel na ons toe. En kom ek verduidelik:

Toe ons die saligspreking saamgelees het, het ons gesien dat Jesus daar nie minder as nege keer die woordjie ‘geseënd’ gebruik nie. Wat ook met gelukkig vertaal sou kon word. Die woordjie wat hier in die Grieks gebruik word, wat ons dan met geseënd of gelukkig vertaal, is die woordjie makarios.

‘n Woordjie wat ons, as ons nie maar net hoef te vertaal nie, maar ook kan verduidelik, wil sê dat ware geluk ‘n geestelike dimensie het. Dat geluk nie iets is waarna ‘n mens kan soek en dan vind nie. Dat ware geluk alleen iets is wat God aan ‘n mens kan gee. Dit kan nie nagejaag word nie, daar kan nie daarvoor beplan word nie, dit kan alleen maar net ontvang word. Uit God se hand. En natuurlik: in noue verbondenheid met Jesus Christus. In navolging van dit wat Hy gedoen het, in wat Hy gedoen het, en waarvoor Hy geleef het. En kom ek noem u drie voorbeelde uit Matteus om te verduidelik wat ek hiermee bedoel:

  • Matteus 11:28-30: as julle uitgeput is, as julle moeg geraak het, kom na My toe, sê Jesus, en Ek sal julle rus, vrede en geluk gee;
  • Matteus 13:44-46: met die koninkryk van die hemel, met ware geluk gaan dit soos ‘n skat wat onder ‘n saailand lê. Wanneer iemand daarop afkom, gaan hy/sy en verkoop alles om hierdie skat, Jesus Christus sy of haar eie te maak, juis omdat dit hom/haar so gelukkig maak; en laastens,
  • Matteus 16:24-26: as iemand agter My wil aankom, werklik geluk wil vind, moet Hy of sy eers alles los en agter My aankom, en dan sal so iemand ware geluk vind.

Ek hoop u verstaan nou, broers en susters, hoekom ek vroeër gesê het dat volgens die Bybel geluk altyd ‘n byproduk, ‘n byvoordeel is. Wie geluk as sodanig soek, sal dit nooit vind nie. Maar hy of sy wat werklik na Christus in sy of haar lewe soek, wie werklik poog om Jesus Christus te volg met en in alles, so iemand sal gelukkig wees. En dit, broers en susters, is wat ons ‘n vreemde soort geluk kan noem.

‘n Vreemde soort geluk wat pragtig in elke saligspreking na vore kom:

  • Geluk, sê ons, is daarin geleë dat jy vir jouself kan sorg, van niemand anders afhanklik is nie, dat jy self kan regkom. Gelukkig is julle, sê Jesus egter, as julle elke dag uit God se hand leef. As julle heeltyd van sy goedheid afhanklik is, sal Hy sorg dat daar vir julle plek is in sy nuwe wêreld, dat julle gelukkig is (Matt 5:3);
  • Moet jouself nie ongelukkig maak, sê ons, deur te dink aan al die hartseer en pyn en swaarkry in die wêreld nie. Jesus sê: dink daaroor, treur daaroor, en probeer om vir ander iets daaraan te doen. Want wees verseker: in sy nuwe wêreld sal God sorg dat julle nooit weer sal huil nie (Matt 5:4);
  • Ons sê: handhaaf jou teenoor ander mense: Moet nie toelaat dat ander jou geluk bederf nie. Gebruik ander as dit nodig is om jou geluk te verseker. Jesus sê: julle is gelukkig as julle nie dink dat julle belangriker as ander mense is nie (Matt 5:5)
  • Ons sê: dit is soms tog maar nodig om so hier en daar die reëls te breek om gelukkig te kan wees. Buitendien, onreg en oneerlik is mos tog maar deel van ons wêreld. Jesus sê: julle is gelukkig as julle elke dag julle uiterste bes doen om aan God gehoorsaam te wees (Matt 5:6);
  • Pasop vir ander mense, sê ons dikwels. Baie min is opreg. So baie het bymotiewe en bedekte agendas. Die reël daarom is: elkeen vir homself. Sorg vir jou eie geluk. Pasop ook om by ander se ongeluk en leed betrokke te raak. Dit sal jou net ongelukkig maak. Jesus sê: jy is gelukkig as julle regtig vir ander mense omgee. God sal een van die dae ook vir julle wys presies hoeveel Hy vir jou omgee. En dan, my kind, sal jy baie gelukkig wees (Matt 5:7);
  • Ons sê: skaar jou rondom mense, soek na bepaalde ervaringe en doen die dinge wat jou gelukkig maak. Soek na geluk, dit moet daar iewers buite in die wêreld vir my lê en wag. Jesus sê: gelukkig is jy as jou lewe van binne af nuutgeword het (Matt 5:8);
  • ‘n Mens kan nie in vrede met almal lewe nie. In ons wêreld moet jy gaan vir dit wat jy wil hê, anders gaan iemand anders dit dalk voor jou opraap. Al maak jy in die proses maar ‘n paar vyande. Wie het in elk geval nie maar ‘n paar jaloerse vyande in die lewe nie? Jesus sê: julle is gelukkig as julle vrede soek en vrede maak (Matt 5:9); en laastens
  • Ons sê so maklik: om die evangelie in die volste sin van die woord na te volg, gaan van my dinge vra wat nie lekker is nie. Waarvoor ek eintlik nie kans sien nie. En sulke dinge gaan en kan my tog nie gelukkig maak nie! So, volg Jesus Christus, maar moet tog net nie dat dit inbreuk op jou vreugde en geluk maak nie. Jesus sê: gelukkig sal jy wees as jy doen wat God vra (Matt 5:10).

Wanneer julle so lewe, sê Jesus in vers 12, sal julle baie bly wees, sal julle wil opspring en van vreugde wil dans. Want dan wag daar ’n baie groot beloning op julle in die hemel.

Ek sluit af: 2003 lê voor ons. ‘n Jaar waarin ons tog gelukkig wil wees. Ons lewens lê voor ons. Waarin ons tog gelukkig wil wees. En elkeen van ons kan gelukkig wees.

Ons sal dit egter nooit wees as ons na geluk gaan soek nie. Want, geluk, sê die Woord, is ‘n byproduk, ‘n byvoordeel. Ware geluk is ‘n vreemde soort geluk. Dit word terloops gevind, daar waar die kind van God werklik vir Jesus Christus gevind het.

Mag dit ons eerste, en miskien enigste, voorneme vir hierdie jaar wees: kom ons begeer om saam met Christus te leef, soos Christus te leef, en te gaan doen wat Hy ons vra: dan sal ons gelukkig wees!
Amen