Matteus 5:8

Om rein van hart te wees (Preek 5)



Broers en susters in onse Here Jesus Christus:
Ons is geneig om altyd aan die hart van die mens te dink as die plek waar die emosies van die mens geleë is. Daarom sê ons byvoorbeeld dat iemand se hart seer is, dat iemand 'n hartsgeheim het, dat iemand 'n gebroke hart het, of, dat ons iemand liefhet uit die diepte van ons hart.

Toe Jesus egter in Matteus 5:8 gesê het dat hulle wat rein van hart is, geseënde mense is, het Hy dit in 'n ander konteks gesê. Het Jesus anders oor die mens se hart gepraat. Het Hy gepraat oor die hart van die mens soos die mense van sy tyd dit verstaan het.

Hoe het hulle, of wat het hulle, onder die hart van die mens verstaan? Vir hulle was die hart van die mens iets soos die mens se stuurkajuit, sy beheertoring. Dit was vir hulle die plek waar die karakter van 'n mens gesetel was. Dit was die plek waar elke begeerte sy oorsprong gehad het, waar al die gevoelens vandaan kom, waar al die idees en gedagtes van die mens ontstaan, en ook die plek waar die mens se rede lê, ook sy verbeelding, gewete, voornemens, doelwitte, sy wil en selfs sy geloof. Al hierdie dinge was, volgens hulle, in die hart van die mens te vind. Daarom is dit byvoorbeeld nie vreemd, broers en susters, dat 'n mens in Spreuke 4:23 iets soos de volgende kan lees nie: ‘Wees veral versigtig wat in jou hart omgaan, want dit bepaal jou hele lewe’.

Volgens die mense in die tyd van Jesus, broers en susters, was die hart van die mens dus iets soos 'n groot stasie: dit is 'n rangeerwerf wat trokke ontvang, sommiges leeg, sommiges stukkend, sommiges wat gehak moet word, ander weer wat gelaai moet word. En elke trok wat ontvang word word op sy regte plek besorg. Net so is die hart volgens hulle 'n rangeerwerf wat trokke ontvang: trokke vol idees, emosies, en oortuigings, wat elkeen op sy regte spoor geplaas moet word. Alles wat die mens is en beleef, gaan dus deur die hart.

Verder: net soos verkeerde trokke met verkeerde vrag, of treine wat laat is of na die verkeerde plekke ry of op verkeerde stasies stop 'n vraagteken plaas oor die rangeerwerf wat al hierdie goed moes reël, het bose optredes, onrein gedagtes, slegte motiewe, negatiewe gevoelens, mense in die tyd van Jesus laat wonder oor so iemand, uit wie hierdie negatiewe dinge kom, se hart se toestand.

Ek noem u twee voorbeelde: `Maar wat by die mond uitkom, kom uit die hart, en dít is die dinge wat 'n mens onrein maak. Uit die hart kom slegte gedagtes: moord, owerspel, onkuisheid, diefstal, vals getuienis en kwaadpratery (Matt 15:18-19). Of Lukas 6:45: ‘Die goeie mens bring die goeie te voorskyn uit die oorvloed goeie dinge in sy hart, en die slegte mense bring die slegte te voorskyn uit die oorvloed slegte dinge. Waar die hart van vol is, loop die mond van oor’.

Ek dink hierdie verse spreek vanself, broers en susters. Dit wil sê wat ek hierbo probeer verduidelik het: die hart was vir hierdie mense die middelpunt van alles in die lewe, die lewe self, dus ook die middelpunt van hulle geestelike lewe.

En hier, meen ek, was hulle reg: as 'n vrugteboom se vrugte sleg is, help dit nie jy probeer om die vrugte reg te maak nie, nee, jy gee aandag aan die boom se wortels, aan die grond waarin die wortels staan. So ook geld dit presies vir die mens: as iemand die verkeerde dinge doen, is dit nie genoeg om maar net te probeer om so iemand se gewoontes te verander nie, nee, jy moet dieper gaan. Jy moet gaan tot by die hart van die probleem, of dan, in terme van die prediking vanaand, jy moet gaan tot by die probleem van die hart.

Dit is waarom, broers en susters, vir hierdie mense, die toestand van iemand se hart so belangrik was En ook, meen ek, vir ons te wees. Al stem ons nie saam met hulle oor wat hulle van die mens se hart gedink en gesê het nie.

Want ook vir ons, broers en susters, om vir 'n oomblik hulle verstaan van die mens se hart te aanvaar, is die toestand van ons elkeen se hart, so gesien, baie belangrik. En nog belangriker: dat ons vir 'n slag miskien die toestand van ons elkeen se hart sal gaan bepaal. Hoe doen 'n mens dit, vra u miskien. Eintlik maklik:

  • As iemand jou kop afbyt, byt jy terug of byt jy jou tong af? Dit alles hang af van die toestand van jou hart.
  • As jou program te vol is en die lys van dinge wat jy vandag moet doen, te lank, hoe reageer jy? Bly jy kalm, of verloor jy kop en raak met almal ongeduldig? Dit alles hang af van die toestand van jou hart.
  • As iemand na jou kom met 'n stukkie skindernuus deurweek van kwaadstokery, wat maak jy? Wys jy dit weg of gee jy dit aan? Dit alles hang af van die toestand van jou hart.
  • Grief jy jou oor ander wat jou te na gekom het, betoon jy genade? Soek jy selfbejammering of soek jy na Christus? Dit alles hang af van die toestand van jou hart.

Hoe kry 'n mens 'n rein hart, broers en susters? Soos reeds hierbo gesê, het ons die manier om te probeer deur die uiterlike aan te pas en so die innerlike te probeer regstel. Of anders gesê: ons probeer die gewoontes verander om die hart te suiwer.

Let egter mooi op wat Jesus hier in Matteus 5:8 sê. Hy ruil die volgorde om. Geseënd is die wat rein van hart is, want hulle sal God sien. Reinig eers die hart, dan sal jy God sien. Maak eers die innerlike reg, dan sal die uiterlike reg wees. Maak eers die hart rein, dan sal die gewoontes ook reg wees.

Hoe, broers en susters, sal u miskien vra, maak 'n mens jou hart rein? Toe ek besig was met die voorbereiding van hierdie preek, het ek lank hieroor gewonder. En het ek na so 'n rukkie darem so 'n paar antwoorde op papier gehad. Maar ek was nie tevrede nie. Toe lees ek maar weer Matteus 5 deur. En toe kom ek vir die eerste keer iets agter. Die antwoord op die vraag lê in die teks self!

Hoe kry iemand 'n rein hart? En dan antwoord Matteus 5:3-7:

  • Die eerste stap begin in Matteus 5:3, waar elkeen sy geestelike armoede moet bely, en daarom weet hoe afhanklik hulle van God is. 'n Rein hart begin waar ons erken dat God se genade nie daar is vir hulle wat dit verdien nie, maar juis ver hulle wat erken dat hulle dit nie verdien nie.
  • Die tweede stap na 'n rein hart, sê Matteus 5:4, is om te treur. Om te treur en hartseer te wees oor al jou sonde, dat jy anders as God is.
  • Dan, sê Matteus 5:5, kom na die verdriet sagmoedigheid. Daar waar ek, juis omdat ek weet wat dit beteken om skuldig voor God te staan, en weet hoe dit voel om vergewe te word, bereid is om ander te vergewe, om ander te laat verstaan dat hulle nie skuldig teenoor jou staan nie.
  • Dan volg die honger. Die honger aan God, om nog nader aan God te beweeg. Maar ook nader aan ander.
  • Waarop, amper logies, barmhartigheid volg. God was vir jou onuitspreeklik goed, jy wil dit ook vir ander wees. Wat God aan jou doen, wil jy vir ander doen. Want jy besef, dit wat jy aan ander doen, is niks in vergelyking met dit wat God aan jou gedoen het nie.
  • En dan, dan kom die vreugde in die hart. 'n Heilige vreugde. Heilig omdat God se besig wees met jou, en jou besig wees met God, hierdie vreugde in jou hart geplaas het.

En dan, broers en susters, sal jy 'n rein hart hê. Nie volmaak nie, maar nie verrot nie. Nie perfek nie, maar 'n hart wat na God en ander soek en vind. En dan broers en susters, is en sal jou lewe anders wees: nie omdat jy jou lewe verander het nie, maar jou hart.

Die pad na 'n rein hart, broers en susters, en dit gee ek dadelik toe, is nie maklik nie. Die begin van die pad na 'n rein hart is egter nie so moeilik nie, inteendeel, dit is heel eenvoudig en baie maklik. Dit begin waar 'n mens opreg en met oorgawe bid soos Dawid in Psalm 51:12 gebid het: `Skep vir my 'n rein hart, o God'

Mag dit ook vanaand u en my opregte gebed wees.
Amen