Matteus 6:12-14

Vergewe soos God vergewe



Broers en susters in onse Here Jesus Christus:
Volgens oorlewering het die Jode, wat tydens die Tweede Wêreldoorlog onbeskryfbare wreedhede in die Duitse konsentrasiekampe moes verduur, dikwels die volgende gebed gebid:

O God,
ons bid om vrede vir alle mense wat kwaadwillig is
om ‘n einde aan alle haat en kwaadwilligheid te maak.
Die gruweldade is bo alle maat;
hulle oorskry alles wat ‘n mens kan begryp,
en so baie sterf sonder rede.
Ons vra egter, o God,
weeg hulle lyding nie met die skaal van geregtigheid nie.
Moenie van hulle verskriklike rekenskap eis nie,
maar verreken dit anders.
Kyk liewer, o God
na die innerlike moed en krag van die wat aan die ontvangkant was
hulle stil liefdesdade
die hoop wat standgehou het
die dapper glimlagte wat trane laat vloei het
al die deurboorde harte wat sterk gebly het.
Laat dit alles, o God, voor U tel
as losprys tot vergiffenis van skuld
tot die herrysenis van geregtigheid.
Laat die goeie dade tel, nie die kwade dade nie.
Laat ons in die geheue van ons vyande nie meer hulle slagoffers wees nie
nie meer hulle nagmerries en angsdrome nie,
maar eerder hulle aansporing om die malheid te staak.
Ja God, wanneer alles oor is,
laat ons weer lewe as mense onder mense,
laat daar weer vrede wees om hierdie stomme aarde,
oor die mense wat dit goed bedoel,
en laat vrede ook ons vyande vervul.
Amen

Ongelooflik, broers en susters. Om so ‘n gebed vir jou laksmanne en moordenaars te bid. Genoeg om ‘n mens te laat dink. En weer te laat dink.

Want dit kon so anders gewees het. Die Jode sou so anders kon bid. ‘n Gebed kon bid wat baie beter sou pas by al die ongeregtigheid en lyding wat hulle moes verduur. En hulle sou nie baie ver vir ‘n ander gebed hoef te gesoek het nie. Dink maar net hoe goed Psalm 139 se laaste paar verse (verse 19-22) nie sou gepas het nie:

As U tog maar die goddelose
uit die weg wou ruim, o God!
Gaan weg van my af julle moordenaars!
Dit is hulle wat bose planne teen U smee,
wat so vals teen U optree.
Moet ek u haters dan nie haat nie, Here,
moet ek nie ‘n weersin hê in mense wat teen U in opstand is nie?
Ek haat hulle met ‘n uiterste haat, want hulle is ook my vyande.

Dit is mos so ‘n bietjie nader aan die werklikheid, sou ons kon sê. Oog vir ‘n oog, en ‘n tand vir ‘n tand. As iemand jou slaan, slaan hom terug, as iemand jou dreig, dreig hom terug, as iemand jou mishandel, mishandel hom terug. As iemand jou indoen, doen hom beter in.

En, as jy dit self nie kan doen nie (en dit is seker die heel tragiese), roep God op om dit in jou plek te doen, mobiliseer God vir jou saak, dring aan op sy wraak — namens jou. Kry God net aan jou kant, maak Hom staan teen die vyand, want, wie kan tog teen Hom bly staan?

As ons so bid, broers en susters, is ek bevrees, sal ons moeite hê om die vyfde bede van die Onse Vader te bid. Ja, die eerste gedeelte sou ons miskien nog kon uitspreek, ‘vergeef ons ons oortredinge’, maar die tweede gedeelte mag dalk in ons keel bly vassteek: ‘soos ons ook dié vergewe wat teen ons oortree.’

En maak nou nie saak, broers en susters, wat ‘n mens dadelik hieroor sou wou sê nie. Want daar staan dit. In Matteus 6:12. Woorde wat uit Jesus se mond self kom. Trouens, Jesus beklemtoon hierdie gebed nog ‘n keer, in so vinnig as die volgende vers: ‘As julle ander mense hulle oortredings vergewe, sal julle hemelse Vader julle ook vergewe. Maar as julle ander mense hulle oortredings nie vergewe nie, sal julle Vader julle ook nie julle oortredings vergewe nie’.

Hierdie verse, broers en susters, het al menige vrae laat ontstaan. Want wat wil Jesus hier sê? Wat, veral, beteken hierdie ‘soos’ in die bede vergewe ons ons oortredinge soos ons ander vergewe? Beteken dit byvoorbeeld, gelees saam met verse 14 en 15, dat God ons alleen sal vergewe as ons ander ook vergewe, of ons vergewe soos ons vergewe (dus: as ons halfpad vergewe, sal Hy net halfpad vergewe).

Of, beteken dit die volgende? Vandag het ek daardie persoon wat my beskinder het en so ‘n skadu oor my lewe gewerp het, volledig vergewe — daarom, God glimlag, sê mooi so my getroue dienskneg, en maak ‘n regmerkie agter my naam. Vir jou sal daar weer vergiffenis wees. Of: vandag het ek daardie een wat my lewe so bitter gemaak het, van harte verwens. Daarom skud God sy kop, en maak ‘n kruisie agter my naam. Jammer, maar vir jou is daar nie weer vergiffenis nie. Is dit wat hierdie ‘soos’ wil sê?

Nee, broers en susters. Hierdie bede wil nie sê doen eers A en dan sal B volg nie, met ander woorde, doen eers soos God, en dan sal God ook vergewe nie. Nee. Hierdie bede sê: doen A omdat jy B ervaar het. Vergewe ander, omdat God jou vergewe het. Jy weet mos hoe dit gevoel het, wat jy ervaar het, toe God jou volkome tegemoet gekom het, jy weet moes hoe bevry jy gevoel het. Daarom, kan jy nou werklik anders aan ander gaan doen. Dit is mos nie moontlik nie! Doen A omdat jy B ervaar het. A hoort by B, dit is soos vinkel en koljander. Die vergifnis van God, en die vergifnis van my naaste, trek op mekaar, lyk na mekaar, vloei in mekaar, dit is soos ‘n sirkelgang met ‘n geheim so diep dat niemand dit eintlik kan verstaan nie. Doen aan ander omdat God, doen aan ander soos God.

Wat, broers en susters, en dit is die volgende saak wat ek vanaand aan aandag wil gee wat outomaties uit ons eerste konklusie voortvloei, is die vergifnis waarvan hier gepraat word? Of ander gesê: as ons soos God wil vergewe, wat beteken dit?

Om te vergeef soos God, broers en susters, beteken in die eerste plek nie om te verdoesel, die omvang van jou skuldenaars se skuld klein te praat, weg te dink of toe te praat deur maar net jou skouers op te tel en te sê: Toemaar, dit is nie so erg nie. Dit kan nie, broers en susters. Want wie soos God wil vergewe, moet hou by die waarheid.

Waar jy ook ‘n groter waarheid raaksien. Naamlik, dat die een wat voor jou staan nie staan as vriend teenoor vyand, onskuldige teen skuldige of goeie teenoor slegte nie — dit wat so tipies van ons wêreld is nie. Nee. Die waarheid wat jy raaksien is dat dié een wat voor jou staan daar staan as ook skepsel van God en potensiële kind van God. Dan is die een wat voor jou staan nie meer vyand of skuldige nie, maar die verlore seun.

Anders gesê: wie vergeef soos God vergeef, kyk dieper as die uiterlike aaklige, en dring daarom met sy en haar vergifnis aan op die herstel van die verhouding tussen God en hierdie mens voor my wat God se vergifnis so broodnodig het.

Die tweede misverstand rondom vergifnis, broers en susters, is dat ons mense vergewe omdat ons dink dat ons oulik en goed is, met ander woorde, ek vergewe omdat ek so besluit het. Niks is verder van die waarheid verwyder as dit nie. Ons kan slegs vergewe soos God omdat God ons vergewe het. Ons kan slegs vergewe omdat ons nie eintlik anders kan as om te vergewe nie. Dus: ons vergewe omdat ons deur God vergewe is. Ons vergewe omdat God se vergifnis ons nuut gemaak het, en ons daarom nuut lewe. En nuwe lewe beteken dat ons nuut oor ander kan dink. Nuut, op ‘n manier wat nooit moontlik sou kon wees as God nie eerste in Christus na ons toe gekom het nie.

Ek sluit af: daar was eendag ‘n man — so word vertel —wat ‘n gewoontemisdadiger was. Sy boesemsonde was diefstal. Hy was ‘n gereelde besoeker aan die hof en net so gereeld ‘n besoeker van die tronk. Hy het egter tot bekering gekom, is vrygelaat na die uitdien van sy vonnis, en het ‘n eerbare lewe begin lei.

Vir lank het dit met hom baie goed gegaan. Tot op ‘n dag dat hy verby ‘n plek stap, en besef dat hier die perfekte misdaad gepleeg kan word. Hy kan vat, ander se goed vat, en niemand sal dit ooit weet nie. En hy het oor die heining geklim.

Niemand het geweet dit is hy nie. Maar later het sy gewete hom begin pla. En hy het gaan bieg. En weer in die tronk beland. In sy sel het hy op sy knieë geval en God om vergifnis gesmeek. Ag Here, twee jaar terug het ek in hierdie selfde sel u om vergifnis gesmeek vir my sonde. En nou kan ek nie anders as om weer te vra nie: vergewe my asseblief my sonde. Waarop die stem van God toe antwoord: Watter sonde? Watter sonde my seun?

God se vergifnis maak nuut. God se vergifnis maak Hom vergeetagtig. God se vergifnis sluit lewe oop. As ons met die regte gesindheid voor God met ons sonde kom staan.

Wie van ons het nie al ook daar gestaan nie? Daarom: omdat God vergewe het, kan ons nou ook soos Hy gaan vergewe. Nie omdat ons goeie mense is nie. Omdat ons nie anders kan nie.

Ons wat nuut geword het, moet daarom ook probeer om nie verbete alles te wil onthou nie. Mag ons ook minder onthou, en meer omgee.
Amen