Ekumene : deel van die DNS van die kerk
Die woordjie Ekumene is afgelei van die Griekse woord οiκουμένη wat "die hele bewoonde wêreld" beteken. Die implikasie is dat die kerk dwarsoor die hele bewoonde wêreld deel is van die een Liggaam van Jesus Christus. Ekumene is nie maar net 'n toevallige of 'n opsionele saak vir 'n kerk nie – dit is, saam met baie ander dinge, deel van dit wat 'n kerk kerk maak. Soos baie stringe die DNS (Engels : DNA) opmaak wat bepaal hoekom 'n mens is hoe hy of sy is, so sou mens kon sê is ekumene een van die stringe van die DNS van die kerk.

Die boustene van ekumene:

In die Skrif:
In Efesiërs 4 : 3 – 6 lees mens: Lê julle daarop toe om die eenheid wat die Gees tussen julle gesmee het, te handhaaf deur in vrede met mekaar te lewe. Daar is net één liggaam en net één Gees, soos daar net één hoop is waartoe God julle geroep het. Daar is net één Here, één geloof, één doop, één God en Vader van almal: Hy wat oor almal is, deur almal werk en in almal woon.

As Jesus vir sy dissipels bid, vra Hy in Joh. 17 : 20- 23 “Ek bid egter nie net vir hulle nie, maar ook vir dié wat deur hulle woorde tot geloof in My sal kom. Ek bid dat hulle almal een mag wees, net soos U, Vader, in My is en Ek in U, dat hulle ook in Ons mag wees, sodat die wêreld kan glo dat U My gestuur het. Die heerlikheid wat U My gegee het, het Ek ook aan hulle gegee, sodat hulle een kan wees net soos Ons een is: Ek in hulle en U in My, sodat hulle volkome een kan wees, sodat die wêreld kan weet dat U My gestuur het en hulle liefhet net soos U My liefhet."

Hierdie, en nog baie ander tekste, dui daarop dat die eenheid in Christus tussen gelowiges (en, by implikasie, tussen kerke) ononderhandelbaar is. Prof Theuns Dreyer het by geleentheid gesê dat die Hervormde Kerk nog altyd dié eenheid verstaan as opgaaf en opdrag: Dis 'n gegewe dat ons een is in Jesus Christus, in ons geloof en belydenis, maar terselfdertyd is die opdrag van die Skrif ons hierdie eenheid meer en meer sigbaar moet laat word in die wêreld.

In die Belydenis:
Elke Sondag, bely lidmate tydens die erediens saam met die Apostoliese Geloofsbelydenis: Ek glo aan 'n heilige, algemene, Christelike kerk, die gemeenskap van die heiliges of saam met die Geloofsbelydenis van Nicea: Ons glo een heilige, algemene kerk, gegrond op die leer van die apostels. Hierdie eenheid wat ons bely so is in Christus, moet meer so word in die uitleef van ons geloof.

In die Kerkwet / Kerkorde:
Artikel XXIII van die 1983 Kerkwet bepaal:

  1. Die Nederduitsch Hervormde Kerk van Afrika as openbaring van die een heilige, algemene Christelike Kerk, neem deel aan die ekumeniese arbeid in Suid-Afrika en in die wêreld.
  2. Die kerk onderhou goeie betrekkings met die susterkerke in ons land wat saam met hom die ware Christendom van alle eeue omhels en liefhet. Gedagtig aan sy planting en geskiedenis handhaaf en versterk die Kerk ook die band en goeie betrekkings wat steeds met die Nederlandse Hervormde Kerk onderhou is.

Ordereël 6 (verband met Ander Kerke) van die huidige Kerkorde bepaal:

Die Kerk as verskyningsvorm van die een, heilige, algemene, Christelike kerk neem deel aan die ekumene in die wêreld.

6.1   Die Kerk handhaaf sy wesenlike eenheid met kerke wat in die Reformatoriese leertradisie staan.
6.2   Die Kerk voer ook gesprek met kerke en geloofsgroepe wat ander leertradisies het.

Dit wat in die Kerkwet / Kerkorde as beginsels gestel word, word verder in die Bepalings en Ordinansies uitgewerk. Omdat dit in 'n Artikel en Ordereël vervat word, is deelname aan Ekumene baie duidelik 'n beginsel, deel van dit wat die Kerk glo en bely.

In die besluite van die Algemene Kerkvergadering:
Die Algemene Kerkvergadering (AKV) het by verskeie die noodsaak van ekumeniese betrekkinge bevestig. Spesifiek oor die verhouding met die Wêreldbond vir Reformatoriese Kerke (WARC), het die Algemene Kerkvergadering soos volg gehandel: In 1964 het die Algemene Kerkvergadering besluit het dat die NHKA steeds lid van WARC is. In 1982 word die lidmaatskap van die NHKA deur WARC opgehef. In 2001 besluit die AKV dat 'n nuwe gesprek met WARC nodig is. In 2004 besluit die AKV om aansoek te doen om lidmaatskap van die WARC. Die 68ste AKV van 2007 bevestig dat die saak van ekumene en lidmaatskap van ekumeniese organisasies wel van soveel belang is dat dit die ver­dere aandag van die Kerk verg en besluit om die aansoek om lidmaatskap terug te verwys en versoek die Kommissie van die Algemene Kerkvergadering om voort te gaan met gesprek met die WARC sodat die 69ste AKV finale besluite oor die hertoetrede tot WARC kan neem.

Die huidige stand van ekumene
Plaaslik is die Hervormde Kerk ekumenies betrokke by die Tussenkerklike Raad saam met die Gereformeerde Kerke en die NG Kerk, asook by die Conventus van Reformatoriese Kerke in Suidelike Afrika. Internasionaal was die Hervormde Kerk sedert 2005 lid van die Gereformeerde Ekumeniese Raad (GER). Die Kerk was sedert 1982 onder suspensie by die Wêreldbond vir Reformatoriese Kerke. Hierdie twee ekumeniese liggame, verreweg die grootste ekumeniese liggame in die Reformatoriese tradisie, het op 18 Junie 2010 saamgesmelt om die Wêreldgemeenskap vir Reformatoriese Kerke te word. Omdat die Hervormde Kerk onder suspensie by een van die twee liggame was, is die suspensie gehandhaaf in die nuwe liggaam.

Die pad vorentoe?
Daar sal beskrywingspunte voor die 69ste Algemene Kerkvergadering dien wat die pad vorentoe vir die Hervormde Kerk in die wêreld van ekumene sal probeer bepaal. Die Kerk sal diep en innig moet besin hoe hy sy roeping om deel te wees van die een, heilige, algemene Christelike kerk gaan uitleef.